Osoby niepełnosprawne stanowią w Polsce ponad 2,5 mln osób w wieku produkcyjnym. Niestety tylko co piaty z nich ma pracę. Osoba niepełnosprawna szukająca pracy w porównaniu do osób zdrowych bezrobotnych spotyka się z wieloma barierami. Często okazuje się, że problemem nie jest brak wolnych stanowisk pracy, ale samo przełamanie stereotypów wśród pracodawców. Warto pamiętać, że wśród osób niepełnosprawnych jest bardzo dużo wysoko wykwalifikowanych pracowników, którzy są ambitni, sumienni i pracowici. Często okazuje się, że niepełnosprawny pracownik jest o wiele bardziej zaangażowany w pracę, cechuje się większą odpowiedzialnością i solidnością.

1. Dofinansowanie do wynagrodzeń dla niepełnosprawnych

Dofinansowanie mogą otrzymać:

  • pracodawcy, którzy prowadzą zakład pracy chronionej,
  • pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągają wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 %,
  • pracodawcy, którzy zatrudniają  w przeliczeniu na pełny etat do 25 pracowników.

Pracodawcy mogą otrzymać dofinansowanie na:

  • osoby niepełnosprawne z tytułu zatrudnienia (u jednego z wyżej wymienionych pracodawców), ujętych w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, którą prowadzi Fundusz, wykorzystując numery PESEL i NIP oraz informacje przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu,
  • osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego.

2. Zwrot kosztów na przystosowanie stanowiska pracy

Pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osoby niepełnosprawne:

  • bezrobotne lub poszukujące pracy i niepozostające w zatrudnieniu, skierowane do pracy przez powiatowy urząd pracy,
  • albo osoby, których niepełnosprawność powstała w czasie zatrudnienia w tym zakładzie (bez winy własnej lub pracodawcy)

może otrzymać zwrot kosztów poniesionych na przystosowanie tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla tych osób, stosownie do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności. Zwrot kosztów może dotyczyć na przykład:

  • adaptacji pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych,
  • przystosowania stanowiska pracy.

Zwrot kosztów nie może przekraczać 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia za każde przystosowane do potrzeb osoby niepełnosprawnej stanowisko pracy.

3. Dofinansowanie składek ZUS

O dofinansowanie kosztów składek ZUS mogą starać się pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 25 pracowników i osiągają wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6% lub zatrudniający mniej niż 25 pracowników, bez względu na wysokość osiąganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Pracodawca może uzyskać dofinansowanie na osoby niepełnosprawne zatrudnione na umowę o pracę i na osoby niepełnosprawne wykonujące pracę nakładczą, po wcześniejszym przedstawieniu przez te osoby orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

A. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 25 pracowników, który osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6 %:

W takim przypadku finansowanie składek obejmuje osoby niepełnosprawne:

  • zaliczone do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności – część wynagrodzenia odpowiadającą należnej od pracownika składce na ubezpieczenie emerytalne oraz część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadającą należnej od pracodawcy składce na ubezpieczenie emerytalne,
  • zaliczone do lekkiego stopnia niepełnosprawności – część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenie wypadkowe.

B. Pracodawcy zatrudniający mniej niż 25 pracowników

W takim przypadku finansowanie składek obejmuje osoby niepełnosprawne:

  • zaliczone do znacznego lub do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od zatrudnionego na ubezpieczenie emerytalne – finansuje PFRON. Część kosztów osobowych pracodawcy, odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenie emerytalne od pracodawcy – finansuje budżet państwa.

4. Zwrot kosztów na szkolenie pracowników

Pracodawca, który ponosi koszty na szkolenie osób niepełnosprawnych, może starać się o ich zwrot. Koszty, za które można uzyskać zwrot to:

  • wynagrodzenia osób prowadzących szkolenie,
  • wynagrodzenia tłumacza języka migowego albo lektora dla niewidomych lub opiekuna zatrudnionej osoby niepełnosprawnej ruchowo zaliczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności,
  • koszty podróży osób prowadzących szkolenie i uczestników szkolenia,
  • koszty podróży przewodnika lub opiekuna zatrudnionej osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności,
  • koszty zakwaterowania i wyżywienia osób prowadzących szkolenie, i uczestników szkolenia  oraz tłumacza języka migowego albo lektora dla osób niewidomych,
  • koszty usług doradczych, związane z danym szkoleniem,
  • koszty obsługi administracyjno-biurowej stanowiące wydatki bieżące związane z realizacją szkolenia,
  • koszty wynajmu pomieszczeń związanych bezpośrednio z realizacją szkolenia,
  • koszty amortyzacji narzędzi i wyposażenia w zakresie, w jakim są one wykorzystywane na  potrzeby szkolenia, z wyłączeniem narzędzi i wyposażenia zakupionych w ramach wsparcia ze środków publicznych w okresie siedmiu lat przed realizacją szkolenia,
  • koszty materiałów szkoleniowych,
  • koszty zatrudnienia pracownika, jakie ponosi pracodawca w okresie, w którym pracownik ten uczestniczy w szkoleniu (koszty te nie mogą być wyższe niż suma wymienionych powyżej kosztów szkolenia, z zastrzeżeniem, że mogą być one pokrywane jedynie wówczas, gdy dotyczą czasu faktycznego uczestnictwa w szkoleniu i nie mogą obejmować czasu, w którym pracownik produkował towary lub świadczył usługi).

5. Refundacja kosztów poniesionych na zatrudnienie asystenta osoby niepełnosprawnej

Pracodawca, który zatrudnia pracownika asystującego przy pracy osobie niepełnosprawnej, może starać się o refundację kosztów poniesionych na zatrudnienie asystenta.

 

Podstawa prawna:

1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., ost. zm. z dnia 23 listopada 2004 r. – Dz. U. Nr 240, poz. 2407)
2.Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330).
3. Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 15 września 2004 r. w sprawie zwrotu kosztów przystosowania stanowisk pracy, adaptacji pomieszczeń i urządzeń do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego pracownikowi niepełnosprawnemu (Dz. U. Nr 215, poz. 2186).
4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy przedsiębiorcom zatrudniającym osoby niepełnosprawne (Dz. U. Nr 114, poz. 1194 oraz rozporządzenia zmieniające Dz. U. Nr 234, poz. 2345, Dz. U.264, poz. 2630).

5.Art. 41 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 z późn. zm.)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy na szkolenia pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr.114 poz.1193)
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 68/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy szkoleniowej.

6.Art. 25 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137 poz. 887 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu rozliczania składek na ubezpieczenie społeczne z uwzględnieniem dotacji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i budżetu państwa (Dz. U. Nr 164 poz. 1190 z późn. zm.).

—————————–
Maria Bogdańska

Psycholog w Stowarzyszeniu Wsparcie Społeczne „Ja-Ty-My” przy projekcie „JA-TY-MY”